Ապրիլի 24-ին լռութիւնն աւելի խօսուն է, քան բառերը, քանի որ յաճախ դրանք չեն բաւարարում արտայայտելու այն ցաւը, որը փոխանցուել է սերնդէսերունդ։ Այդ լռութեան մէջ հնչում են չասուած աղօթքներ, չլսուած ճիչեր եւ կորսուած կեանքերի յիշողութիւններ, որոնք ոչ մի խօսք չի կարող ամբողջութեամբ փոխանցել։ Այն մոռացութեան լռութիւն չէ, այլ խորին յարգանքի եւ յիշողութեան դրսեւորում, երբ իւրաքանչիւր սիրտ իր ներսում վերապրում է անցեալի ահասարսուռ վերքերը՝ պահպանելով ճշմարտութիւնն ու անարգուած արդարութիւնը։ Այդ օրը մարդիկ խօսում են աչքերով, զգում առանց բառերի եւ յիշում առանց սահմանների, որովհետեւ ցաւը դառնում է միասնական յիշողութիւն, իսկ լռութիւնը՝ նրա ամենազնուիւ արտայայտութիւնը։
Ապրիլի 24-ը նաեւ միասնութեան օր է։ Աշխարհի տարբեր ծայրերում ապրող հայերը միաւորւում են նոյն զգացումով՝ յիշելու եւ պահանջելու մեր ոտնահարուած ու անտեսուած իրաւունքները։ Այդ օրը մենք գիտակցում ենք, որ յիշողութիւնը միայն անցեալի մասին չէ, այլ նաեւ ապագայի համար է, որպէսզի նման արհաւիրքներ այլեւս չկրկնուեն… երանի՜ չկրկնուեն…
Մեծ եղեռնի 111-րդ տարելիցի առթիւ Ապրիլի 25-ին «Փոքրիկ հրեշտակներ» շաբաթօրեայ մայր դպրոցում, աւանդոյթի համաձայն, դասերն սկսուեցին յարգանքի եւ աղօթքի, սրբոց բարեխօսութեան արարողութեամբ։ Աշակերտներն աւանդաբար եկեղեցի էին եկել ծաղիկներով։ Ս. Ղեւոնդեանց Մայր Տաճարում Արեւմտեան թեմի բարեխնամ առաջնորդ գերաշնորհ Տէր Յովնան արքեպիսկոպոս Տերտէրեանի օրհնութիւնն ու պատգամը փոխանցեց եկեղեցու հովիւ արժանապատիւ տէր Խաժակ քահանա Շահբազեանը։ Ապա տէր հայրը ընդգծեց, որ «Աստծու յաւիտենական պատգամներից մէկը սէրն է, որը ոչ միայն զգացում է, այլ աստուածային ներկայութիւն մարդու սրտում, կոչուած՝ լուսաւորելու աշխարհը եւ միաւորելու մարդկանց։ Ինչպէս գրուած է Աստուածաշնչում․ «Աստուած սէր է, եւ ով մնում է սիրոյ մէջ, Աստծու մէջ է մնում, եւ Աստուած՝ նրա մէջ» (Ա Յովհաննէս 4:16)։ Նա շեշտեց, որ այս սէրն է կամուրջ դառնում երկնքի ու երկրի միջեւ, որով հաւատացեալը հաղորդակցւում է ոչ միայն Աստծու, այլեւ Նրա սրբերի հետ։ Սրբոց նահատակները, իրենց կեանքով վկայելով կատարեալ սէրը, դարձել են կենդանի օրինակներ եւ բարեխօսներ, ովքեր կանգնած են Աստծու առաջ՝ աղօթելով մարդկութեան համար»։
Ապա աշակերտները դպրոցի տնօրէն բարեշնորհ Յովհաննէս սարկաւագ Գումրույանի առաջնորդութեամբ եւ ուսուցիչների ուղեկցութեամբ գնացին Հայոց ցեղասպանութեան սուրբ նահատակների խաչքարի մօտ՝ իրենց խոնարհումը մատուցելու։ Միասնական «Տէրունական աղօթք»-ից յետոյ «Փոքրիկ հրեշտակներ»-ի քաղցր շուրթերից հնչեցին խմբակային արտասանութիւններ՝ մեղմ, յուզիչ եւ միաժամանակ հպարտութեամբ լի։ Նրանց ձայները միաւորուած էին մէկ ամբողջութեան մէջ՝ ստեղծելով գեղեցիկ հնչիւն, որը լցրել էր եկեղեցու բակը։ Ամէն բառ արտասանւում էր խոր զգացումով, կարծես իւրաքանչիւր աշակերտ իր սրտից էր խօսում։ Այդ միասնական ձայնի մէջ կար եւ՛ յիշողութիւն, եւ՛ սէր, եւ՛ յարգանք։ Ներկա ծնողները լուռ էին, որովհետեւ այդ պահին բառերը աւելորդ էին։ Խմբակային արտասանութիւնը դարձաւ մի փոքրիկ, բայց կարեւոր կամուրջ՝ անցեալի եւ ներկայի միջեւ։ Այն յիշեցրեց, որ նոյնիսկ փոքրիկ շուրթերից հնչող խօսքը կարող է մեծ նշանակութիւն ունենալ, երբ այն բխում է անկեղծ սրտից։ Ծաղիկների խոնարհումից յետոյ աշակերտները վերադարձան դասարաններ՝ շարունակելու օրուայ խորհուրդն ու պատգամը։
Այս օրը դարձաւ ոչ միայն յիշողութեան, այլ նաեւ հաւատքի, սիրոյ եւ ինքնութեան վերանորոգման պահ, որովհետեւ Սրբոց նահատակների բարեխօսութեամբ եւ Աստծու սիրոյ լոյսով ամրացած՝ այս սերունդը կոչուած է պահելու ճշմարտութիւնը, փոխանցելու այն եւ կառուցելու մի աշխարհ, որտեղ արդարութիւնն ու խաղաղութիւնը յաղթում են ցաւին։
ԱՆԻ ԵՂԻԱԶԱՐԵԱՆ
2-րդ դասարանի ուսուցչուհի
