ԻՒՆԵՍՔՕ-ի կեդրոնատեղիին մէջ տեղի ունեցած է գիտաժողով մը՝ նուիրուած հայ անուանի լեզուաբան եւ գիտնական Հրաչեայ Աճառեանի ծննդեան 150-ամեակին։ Գիտաժողովին ընթացքին լուսարձակի տակ առնուած են անոր մեծարժէք ներդրումը հայ լեզուաբանութեան զարգացման մէջ եւ գիտական վաստակը՝ լեզուաբանական ուսումնասիրութիւններու միջազգային ասպարէզէն ներս։
Գիտաժողովը, որ կը կրէր «Գիտութեան Նուիրուած Կեանք. Հրաչեայ Աճառեան» խորագիրը, կազմակերպուած էր Մեսրոպ Մաշտոցի անուան հին ձեռագիրներու գիտահետազօտական հիմնարկին՝ Մատենադարանի նախաձեռնութեամբ եւ Հայաստանի Հանրապետութեան կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան նախարարութեան աջակցութեամբ։
Ձեռնարկին նպատակն էր մեծարել Հրաչեայ Աճառեանի գիտական հարուստ ժառանգութիւնը, արժեւորել անոր բացառիկ ներդրումը հայ լեզուաբանութեան զարգացման գործին մէջ եւ ընդգծել անոր ուսումնասիրութիւններուն կարեւորութիւնը միջազգային գիտական շրջանակներէն ներս։
Գիտաժողովի ընթացքին ներկայացուած են զեկուցումներ՝ նուիրուած մեծանուն գիտնականին կեանքին, գիտահետազօտական գործունէութեան եւ հայոց լեզուի ուսումնասիրութեան բնագաւառին մէջ անոր ձգած մնայուն ազդեցութեան։
Զեկուցողներու շարքին էին Մատենադարանի գլխաւոր աւանդապահ Խաչիկ Յարութիւնեան եւ տնօրէնի խորհրդական Գուրգէն Գասպարեան։
Մասնակիցները շեշտած են Աճառեանի գիտական ժառանգութեան պահպանման, ուսումնասիրութեան եւ զարգացման կարեւորութիւնը՝ ընդգծելով, որ անոր աշխատութիւնները կը շարունակեն արժէքաւոր աղբիւր հանդիսանալ լեզուաբաններու, պատմաբաններու եւ հայագիտական ուսումնասիրութիւններով զբաղող մասնագէտներու համար։
Գիտաժողովը նաեւ առիթ հանդիսացած է վերահաստատելու Աճառեանի գիտական վաստակին միջազգային նշանակութիւնը եւ անոր մնայուն ներդրումը լեզուի, մշակոյթի եւ պատմական ուսումնասիրութիւններու զարգացման մէջ։
1876-ին ծնած Հրաչեայ Աճառեան կը նկատուի արդի հայ լեզուաբանութեան ամէնէն ազդեցիկ դէմքերէն մէկը։ Անոր գիտական գործունէութիւնը ընդգրկած է հայերէնի ստուգաբանութիւնը, բարբառագիտութիւնը, պատմական լեզուաբանութիւնը եւ անձնանուններու ուսումնասիրութիւնը։
Անոր մեծագոյն գիտական իրագործումներէն է «Հայերէն Արմատական Բառարան» կոթողային աշխատութիւնը, որ մինչեւ այսօր կը շարունակէ մնալ հայոց լեզուի ուսումնասիրութեան հիմնարար եւ անփոխարինելի աղբիւրներէն մէկը։
ԻՒՆԵՍՔՕ-ի կեդրոնատեղիին մէջ կազմակերպուած այս յոբելենական գիտաժողովը անգամ մը եւս ընդգծած է Հրաչեայ Աճառեանի բացառիկ տեղը ոչ միայն հայ մտաւորական եւ գիտական պատմութեան, այլեւ համեմատական ու պատմական լեզուաբանութեան միջազգային զարգացման մէջ։
