Ատրպէյճանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաճիեւի հետ հանդիպման ընթացքին բարձրացուցած ենք Պաքուի մէջ պահուող հայ գերիների հարցը։ Լրագրողներու հետ հանդիպման ընթացքին այս մասին յայտնած է Նոյեմբեր 21-22-ին «Խաղաղութեան Կամուրջ» նախաձեռնութեան ծիրին մէջ Ատրպէյճան այցելած Հայաստանի քաղաքացիական հասարակութեան ներկայացուցիչ Նաիրա Սուլթանեանը։
«Յստակ պատասխան չենք ստացել գերիների թիւի ու անունների մասին։ Հաճիեւը վստահեցրեց, որ Հայստանի իշխանութիւնների հետ աշխոյժ բանակցութիւններ են ընթանում այդ հարցով»,- ըսաւ Սուլթանեան։
Երեւանի մամուլի ակումբի նախագահ Բորիս Նաւասարդեանի խօսքով՝ գերիներու վերադարձի հարցը գուցէ որոշակի լուծում ստանայ յառաջիկային։
«Գերիների վերադարձի հարցը քննարկւում է, միգուցէ այն որոշակի լուծում ստանայ, բայց երբ, թէ ոնց, եւ ինչպիսի լուծում դա կը լինի՝ երեւի կը տեսնենք մօտակայ ժամանակ։ Որոշ մանրամասներ կան, բայց քանի որ դրանք վերջնական չեն, չեմ ցանկանում խօսել դրա մասին»,- ըսաւ Նաւասարդեան։
Հայ փորձագէտները ատրպէյճանական կողմին առաջարկած էին՝ թոյլատրել Պաքուի մէջ այցելել հայ գերիներուն, սակայն առաջարկը մերժուած է։
Հայաստանի քաղաքացիական հասարակութեան ներկայացուցիչ Արեգ Քոչինեանի խօսքով՝ Ատրպէյճանի նախագահի օգնականը խնդրած է հայ հասարակութեան որոշ ուղերձներ փոխանցել։ Հաճիեւի ուղերձներէն մէկը, ըստ Քոչինեանի, այն է, որ Ատրպէյճանը Հայաստանի նկատմամբ տարածքային որեւէ պահանջ չունի։
«Հաճիեւը խնդրել է փոխանցել, որ պատերազմն աւարտուել է, հայ-ատրպէյճանական հակամարտութիւնն Ատրպէյճանի համար աւարտուել է, իրենք ցանկանում են խաղաղութիւն կառուցել։ Հաճիեւն ասաց, որ իրենց համար չափազանց կարեւոր է մեր միջոցով այս ուղերձները փոխանցել հայ հասարակութեանը»,- ըսաւ Քոչինեան։
Սամուէլ Մելիքսէթեանի խօսքով՝ Ատրպէյճանի պատկերացմամբ ներտարածքի (անկլավ) հարցը պէտք է լուծուի սահմանազատման գործընթացի աւարտական փուլին։
«Այս հարցը հայ-ատրպէյճանական բանակցային գործընթացի բարդ հարցերից մէկն է»,- ըսաւ Մելիքսէթեան։
Պաքու այցելած քաղաքացիական հասարակութեան ներկայացուցիչ Նարեկ Մինասեան ներկայացուց, որ իրենք, Հաճիեւի հետ հանդիպմանն ընթացքին, անդրադառնալով հայ-ատրպէյճանական կարգաւորման գործընթացին, բարձրացուցած են Ատրպէյճանի բարձրաստիճան պաշտօնեաներու սադրիչ յայտարարութիւններու հարցը։ Բացի անկէ, անդրադարձ եղած է նաեւ ատրպէյճանական մամուլին մէջ Հայաստանի տեղանուններու խեղաթիւրման խնդիրին։
«Ատրպէյճանական կողմն առնուազն համաձայն է այդ գաղափարի հետ, որ պէտք է մեծ ուշադրութիւն դարձնել հռետորաբանությեան եւ տեղանունների խնդրին։ Օրինակ` ատրպէյճանական Azertac-ը գրում է «էրիվան»։ Առնուազն խոստում եղաւ, որ կը զրուցեն լրատուամիջոցի խմբագրակազմին հետ այդ հարցով»,- ըսաւ Մինասեան։
Կողմերը համաձայնած են շարունակել աշխատանքային շփումները եւ «Խաղաղութեան Կամուրջ» նախաձեռնութեան ծիրին մէջ ծրագրել հետագայ այցերը Հայաստան եւ Ատրպէյճան։
Հոկտեմբերի վերջը Ատրպէյճանի ներկայացուցիչները ժամանած էին Երեւան ու հանդիպում ունեցած էին Անվտանգութեան Խորհուրդի քարտուղար Արմէն Գրիգորեանի, Հայաստանի քաղաքացիական հասարակութեան ներկայացուցիչներու հետ։
