Խօսքի Ազատութեան Պաշտպանութեան Կոմիտէի՝ Հայաստանի մէջ խօսքի ազատութեան վիճակին եւ լրագրողներուն ու լրատուամիջոցներու իրաւունքներու խախտումներու վերաբերեալ 2026 թուականի երրորդ եռամսեակային զեկոյցը կ’առանձնանայ դրական ցուցանիշով։ «Արմէնփրես»-ի մամուլի սրահին մէջ հրաւիրուած ասուլիսին մէջ, Խօսքի Ազատութեան Պաշտպանութեան Կոմիտէի նախագահ Աշոտ Մելիքեան նշեց, որ ընթացիկ տարուայ երրորդ եռամսեակին լրագրողներու նկատմամբ ֆիզիքական բռնութեան որեւէ դէպք չէարձանագրուած։
«Սա յատուկ եմ ուզում ընդգծել, որովհետեւ նման ցուցանիշով եռամսեակ շատ քիչ ենք ունեցել։ Այս տարուայ առաջին եւ երկրորդ եռամսեակներում մէկական նման դէպք ենք արձանագրել, իսկ 3-րդ եռամսեակում՝ ոչ մի։ Ընդհանուր առմամբ, կարող եմ ասել, որ այս տարուայ ընթացքում նկատւում է նման խախտումների նուազում։ Եթէ սա դառնայ միտում, ապա միայն ուրախալի կը լինի»,- ըսաւ Աշոտ Մելիքեան։
Ընթացիկ տարուայ երրորդ եռամսեակին արձանագրուած է 12 դէպք, երբ խախտուած է լրագրողներու, լրատուամիջոցներու տեղեկութիւն ստանալու եւ տարածելու իրաւունքը։ 2025 թուականի նոյն ժամանակահատուածին համեմատ այս ցուցանիշը նկատելի նուազած է։ Նախորդ տարուայ 3-րդ եռամսեակին 23 նման դէպք արձանագրուած էր։
Ըստ Աշոտ Մելիքեանի՝ այս միտումը հիմնականին մէջ պայմանաւորուած է անով, որ նշուած ժամանակահատուածին հասարակական, քաղաքական սրացումներ տեղի չեն ունեցած։ ԱԺ 9-րդ գումարման աշխատանքներուն մէջ հակամարտային իրավիճակները նուազած են։ Այդ ալ բնականաբար իր ազդեցութիւնը ունեցած է։
«Միւս կողմից նկատւում է, որ մթնոլորտ է փոխուել։ Սա ուղիղ վերաբերում է ԱԺ-ում առկայ իրավիճակին, երբ 9-րդ գումարման աշխատանքների մեկնարկին նշուեց, որ փորձելու են առանց վիրաւորանքների բանավիճել, քաղաքական խօսոյթը մաքուր պահել։ Դա որոշ ազդեցութիւն ունեցաւ խորհրդարանում հաւատարմագրուած լրագրողների հետ յարաբերութիւններում։ Նկատում եմ, որ տարբեր խմբակցութիւնների պատգամաւորները շատ աւելի յարգալից մօտեցում են ցուցաբերում։ Մենք վերջին եռամսեակում ընդամէնը 2 դէպք ենք արձանագրել՝ ճնշման, անյարգալից վերաբերմունքի, ու դա չես համեմատի 8-րդ գումարման խորհրդարանի մթնոլորտի հետ։ Հիմա փոխուել է իրավիճակը»,- ըսաւ Աշոտ Մելիքեան։
Չնայած դրական ցուցանիշերուն, Աշոտ Մելիքեան հակուած չէ շտապելու իրավիճակին վարդագոյն ակնոցով նայելու։ Ան ընդգծեց, որ կան խնդիրներ, որոնք քննարկման եւ լուծման կարիք ունին։ Անհանգստացնող կը համարուի լրագրողներու, լրատուամիջոցներու նկատմամբ դատական հայցերու չնուազող հոսքը։
«Այս 3-րդ եռամսեակում աւելի շատ նոր դատական հայցեր են եղել, քան երկրորդ եւ առաջին եռամսեակներում։ Առաջին եռամսեակում 14, երկրորդում՝ 12, երրորդում 18 դէպք է գրանցուել։ Ընդհանուր քանակը 44։ Տարին դեռ առջեւում է, այնպէս որ այս միտումը կարող է դեռ շարունակուել։ Դատական հայց ներկայացնողների մեծ մասը պետական մարմինների ներկայացուցիչներն են ու բարձրաստիճան պաշտօնեանները, կան նաեւ գործարարներ, այլ քաղաքացիներ»,- ըսաւ Աշոտ Մելիքեան։
Անոր խօսքով՝ այս իրավիճակին գլխաւոր պատճառը լրատուական դաշտի խիստ բեւեռացումն է, քաղաքական ուժերու հետ որոշ լրատուամիջոցներու սերտացումը, անոնց քաղաքական շահերու սպասարկումը, ինչպէս նաեւ որոշ քաղաքական գործիչներու անհանդուրժողականութիւնը։
