Այս տարուայ առաջին կիսամեակին Հայաստանի արտաքին առեւտրաշրջանառութիւնը գրեթէ մնացած է նախորդ տարուայ նոյն ժամանակահատուածի մակարդակին՝ կազմելով շուրջ 9,57 միլիառ տոլար, սակայն առեւտուրի կառուցուածքը էական փոփոխութիւններ կրած է: Պաշտօնական վիճակագրութիւնը կը վկայէ Եւրոմիութեան եւ Չինաստանի հետ առեւտուրի կտրուկ աճի եւ, հակառակը՝ Ռուսաստանի ու Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու (ԱՄԷ) հետ ծաւալներու նկատելի կրճատման մասին:
Վիճակագրական Կոմիտէի հրապարակած տուեալներուն համաձայն՝ ընթացիկ տարուայ Յունուար-Յունիսին Հայաստանէն արտահանումը նուազած է 6,7%-ով՝ հասնելով 3 միլիառ 431 միլիոն տոլարի, մինչդեռ ներմուծումը աճած է 4%-ով՝ կազմելով 6,1 միլիառ տոլար: Ըստ այդմ, առեւտուրի հաշուեկշռի բացասական մնացորդը խորացած է՝ հասնելով -2,7 միլիառ տոլարի:
Ապրանքային խումբերու տատանումները
Արտահանման ընդհանուր անկումը մեծապէս պայմանաւորուած է թանկարժէք եւ կիսաթանկարժէք քարերու, մետաղներու (վերա)արտահանման կտրուկ՝ աւելի քան կիսով չափ կրճատմամբ: Ուքրանական պատերազմի լոյսին տակ, Ռուսաստանէն Հայաստանով դէպի Հոնկ-Քոնկ եւ ԱՄԷ ոսկիի ու թանկարժէք քարերու վերաարտահանման ծաւալներու կտրուկ աճին վերջին մէկ տարին փոխարինած է նոյնքան շեշտակի անկումը:
Այս ապրանքատեսակի արտահանումը նախորդ տարուայ առաջին կիսամեակին աւելի քան 1,2 միլիառ տոլարէն նուազեած է մինչեւ 588 միլիոն տոլար: Փոխարէնը, մօտ 80,3%-ով աճ գրանցած է հանքահումքային արտադրանքի արտահանումը՝ հասնելով 931 միլիոն տոլարի:
Նկատելի փոփոխութիւններ արձանագրուած են հիմնական առեւտրային գործընկերներու ցանկին վրայ: Ռուսաստանի Դաշնութիւնը, որ աւանդաբար կը հանդիսանայ Հայաստանի գլխաւոր առեւտրային գործընկերը, կը շարունակէ պահպանել բացարձակ առաջատարի դիրքը, սակայն երկկողմ առեւտրաշրջանառութիւնը կրճատուած է շուրջ 20,9%-ով՝ կազմելով 2,6 միլիառ տոլար` նախորդ տարուայ առաջին կիսամեակի 3,4 միլիառ տոլարի դիմաց: Ընդ որում, ՌԴ-էն ներմուծումը (ըստ ապրանքի ծագման երկրի) նուազած է էականօրէն՝ 31,4%-ով, իսկ հայկական ապրանքներու արտահանումը դէպի Ռուսաստան կրճատուած է ընդամէնը 4,2%-ով՝ կազմելով 1,2 միլիառ տոլար:
Ի հակադրութիւն ասոր, Հայաստանը զգալիօրէն աւելցուցած է իր առեւտուրը դէպի արեւմտեան եւ ասիական շուկաներ:
Եւրոմիութեան հետ առեւտրաշրջանառութիւնը աճած է 46,2%-ով՝ հասնելով 1,7 միլիառ տոլարի: Շեշտակի բարձրացած է յատկապէս արտահանման ցուցանիշը. դէպի ԵՄ արտահանումը աճած է 80,2%-ով՝ կազմելով 516 միլիոն տոլար: Այս աճը մեծապէս պայմանաւորուած է դէպի Պուլկարիա (արտահանումը աճած է 6,1 անգամ), Լեհաստան (աճած է 2,4 անգամ) եւ Պելճիքա (աճած է 2,1 անգամ) արտահանումներու էական աւելացմամբ:
Նմանատիպ վերելք կը նկատուի նաեւ Չինաստանի ուղղութեամբ: Առեւտրաշրջանառութիւնը այս երկրին հետ աճած է 22,9%-ով` հասնելով 1,4 միլիառ տոլարի, ընդ որում Հայաստանէն Չինաստան արտահանումը ցուցադրած է 82,6% աճ՝ հասնելով շուրջ 526,5 միլիոն տոլարի:
Մերձաւոր Արեւելք. կտրուկ անկում եւ աճ
Մերձաւորարեւելեան ուղղութիւններով պատկերը խիստ հակադիր է: Ամենակտրուկ անկումը գրանցուած է Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու (ԱՄԷ) հետ առեւտուրին մէջ: Եթէ նախորդ տարի այս երկիրը Հայաստանի առանցքային գործընկերներէն էր, ապա 2026թ. առաջին կիսամեակին ԱՄԷ-ի հետ առեւտրաշրջանառութիւնը կազմած է նախորդ տարուայ ծաւալին ընդամէնը 27,2%-ը` 1,1 միլիառ տոլարէն նուազելով մինչեւ 307 միլիոն տոլար: Արտահանումը դէպի Էմիրութիւններ ուղղակի փլուզուած է՝ նախորդ տարուայ 1,08 միլիառ տոլարէն նուազելով մինչեւ 280 միլիոն տոլար (անկումը՝ 74,3%), ինչ որ նախեւառաջ պայմանաւորուած է ոսկիի եւ թանկարժէք քարերու վերաարտահանման ծաւալներու կրճատմամբ:
Միաժամանակ, հարեւան Իրանի հետ տնտեսական կապերը պահպանած են դրական շարժը. առեւտրաշրջանառութիւնը աճած է 8,4%-ով՝ կազմելով 371 միլիոն տոլար: Այս աճը գերազանցապէս ապահովուած է Իրանէն ներմուծման 10,6% աւելացման հաշուոյն (հասնելով 328 միլիոն տոլարի), մինչդեռ արտահանումը դէպի Իրան նուազած է 6%-ով՝ կազմելով շուրջ 42,8 միլիոն տոլար:
